ދުޢާ އަކީ އެންމެ މަތިވެރިވެގެންވާ އަދި އެންމެ މާތް އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ އަޅުކަމެކެވެ. އަދި އަޅާއާއި އޭނަގެ ވެރިއިލާހު އެންމެ ކުއްތަންކުރުވަނިވި އެއް ޢަމަލެވެ. ދުއާކުރުމުގައި އަޅާ އަތް އުފުލުމުން އޭނަގެ ނިކަމެތިކަން ދައްކައިދޭ ފަދައިން، ކީރިތިވަންތަ ﷲ ގެ މަތިވެރިކަން އަންގައިދެއެވެ. އެގޮތުން ދުޢާކުރުމުގައި ތަފާތު އަދަބުތަކެއް ވެއެވެ. އަޅާ އަތް އުފުލައިގެން ދުޢާކުރުމީ ދުޢާކުރުމުގެ އަދަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. އަދި މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލަހިވަސައްލަމްގެ ސުންނަތްތަކުގެ ތެރެއިން މުސްތަޙައްބުވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަނަސްގެ ފާނުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ.

ނަމާދުކުރާމީހާ އިޢްތިދާލުގައި ހުންނައިރު ހަށަންބަނދެގެން ނުވަތަ ހަށަންނުބަނދެ ހުރެ ނަމާދުކުރިއަސް ނަމާދު ޞައްޙަވާނެވެ. ހަށަން ބަންނަން ވިދާޅުވާ ބޭފުޅުންގެ ދަލީލަކީވެސް އާއްމުކޮށް ނަމާދުގައި ހަށަންބަނުމަށް އައިސްފައިވާ ދަލީލުތަކެވެ. ވަކި ޚާއްސަ ދަލީލެއްނޫނެވެ. ވީމާ މިފަދަ މައްސަލަތަކަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ އަރައިރުންވެ ޒުވާބުކޮށް ވާހަކަނުދައްކާ ތިބެން އެކަށީގެންވާ ކަހަލަ ކަންތައްތަކެއް ނޫނެވެ. އަދި ހަށަން ބަންނަށްމީހާ ބިދުޢަވެރިކޮށް އަދި ނުބަންނަށްމީހާ އަކީ ސުންނަތަށް ލޯބިނުކުރާ މީހެކޭ ބުނެ ވާހަކަދައްކާ ހަދަން ހެޔޮ ނުވާ ހުއްޓެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވާޖިބުވެގެންވަނީ ޞައްޙަ ސުއްނަތް ބަޔާން ވުމުން އެއަށް ތަބާވުމެވެ. އިމާމް ޝާފިޢީ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ. [[ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން ސުއްނަތެއް ސާބިތުވެ އެނގިއްޖެނަމަ، މީހެއްގެ ބަހަށްޓަކައި އެ ސުއްނަތް ދޫކޮށްލުން އެއްވެސް މީހަކަށް ހުއްދަވެގެން ނުވާކަމަށް ޢިލްމުވެރިން އިޖުމާޢުވެ (އެއްބަސްވެ) ވަޑައިގަންނަވައެވެ.]] އެހެންކަމުން މަތީގައި ބަޔާންވެގެންވާ ހަތަރު ތަނުގައި ނަމާދުގައި ދެއަތް ދެކޮނޑާއި ހަމައަށް ނުވަތަ ދެކަންފަތާއި ހަމައަށް އުފުލުމަކީ ސުއްނަތެކެވެ.

ފަރުޟު ހިނެއިން ހިނައިގަންނަނީ ބޮޑު ޙަދަޘަކުން ޠާހިރުވުމަށް ޓަކައެވެ. އެއީ ޖުނުބު ވެރި ވުން، ޙައިޟުގެ ލޭ ކެނޑުން، ނޫނީ ނިފާސް ކަމުގެ ލޭކެނޑުމުންނެވެ. ޖުނުބުވެރި ވުމަކީ، ޙައިޟު ނިފާސް ކަމާ ޚިލާފަށް ދެ ޖިންސްގެ މީހުންނަށް ވެސް ދިމާވާ ކަމެކެވެ.

ފެން ދަތިވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ ވާރޭ ވެހުން ލަސްވަނީނަމަ ވާރޭ ވެއްސެވުމަށް އެދި ނަމާދުކޮށް ދުޢާކުރުމީ ސުއްނަތެކެވެ. މިގޮތުން މޮޅުގޮތަކީ ބޮޑުޖަމާޢަތެއްގައި އެރަށެއްގެ ކުދިބޮޑު އެންމެން ޖަމާވެ ނަމާދުކުރުމަށްފަހު އިމާމުމީހާ ޚުޠުބާދިނުމެވެ. ޚުޠުބާގައްޔާއި ނަމާދުގެ ފަހުގައި ދުޢާކުރުން އޮންނާނެއެވެ. މިނަމާދަށް ކިޔަނީ އިސްތިސްޤާ ނަމާދެވެ.

ފަރުޟު ފަސް ނަމާދުގެ ތެރެއިން ފަތިސްނަމާދަކީ ވަރަށް މަތިވެރި ނަމާދެކެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ." މުނާފިގުންނަށް އެންމެ ބުރަ އަދި އެންމެ ބަރު ނަމާދަކީ ޢިޝާނަމާދާއި ފަތިސް ނަމާދެވެ. އެ ދެ ނަމާދުގެ ޡަވާބާއި ދަރުމަ މީސްތަކުންނަށް އެނގޭނަމަ ބިމުގައި ފިރުކެމުންވެސް އެ ދެ ނަމާދަށް އައީސްކަން ކަށަވަރެވެ."

ސޫރަތުލް ފާތިޙާ ކިޔެވުމަށް ފަހު ނަމާދުގައި އާމީން ކިޔުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމުކަމެކެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. ((إذا أمن الإمام فأمنوا فإنه من وافق تأمينه تأمين الملائكة غفر له ما تقدم من ذنبه)) = رواه البخاري = މާނައަކީ؛ "އިމާމުމީހާ އާމީން ކިޔާ ހިނދު އާމީންކިޔާށެވެ.

މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޖާބިރު އިބްނު ޢަބްދުﷲގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ތިމަންމެނަށް ކުރަންޤަޞްދުކުރާ ކޮންމެ ހެއުކަމެއް ކުރުމުގައި އިސްތިޚާރާ ކުރުމަށް ދަސްކޮށްދެއްވައެވެ.

ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. (إذا دخل أحدكم المسجد فليركع ركعتين قبل أن يجلس ) = رواه البخاري = މާނައަކީ؛ " މިސްކިތަށް ވަދެއްޖެ ކޮންމެ މީހަކުވެސް މިސްކިތުގައި އިށީނުމުގެ ކުރިން ފަހެ ދެރަކުޢަތް ކުރާށެވެ."

ވިތުރަކީ ގަދަ ސުންނަތެކެވެ. އެނަމާދު ކުރުމަށް ކީރިތި ރަސޫލާ ވަރަށް ބޮދަށް ބާރި އަޅުއްވައި ހިއްވަރު ދެއްވާފައިވެއެވެ. ޢަލީގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. '' ހަމަކަށަވަރުން ވިތުރަކީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ފަރުޟު ނަމާދު ފަދައިން ވާޖިބު ނަމާދެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް ކީރިތި ރަސޫލާ ވަނީ އެނަމާދު ކުރައްވާފައެވެ.